Yine bir etkinliğin notlarıyla ve yeniden Bilkent Üniversitesi İşletme ve Ekonomi Topluluğunun düzenlediği MEC Business Seminar’ıyla karşınızdayım.

Geçen yılın “Hayalleri Olanlar” sloganı altında gerçekleşen 14.MEC Business Seminar etkinlik notlarına buradan ulaşabilirsiniz.

Bu yıl 2 Mart tarihinde başlayıp, 3 gün süren 15. MEC Business Seminar etkinliği epey eğlenceli geçti. Etkinlikten öte Gala Yemeği ve Party, case study oturumları, motivasyon oyunları gibi ruh şenlendiren-beyni neşelendiren şeyler de vardı. Koşarak ve seve seve katıldığım 15. MBS etkinliğinde yoğun olarak üniversite öğrencilerinin kariyer yolculuğunu nasıl çizmesi gerektiği ile ilgili konuşmalar gerçekleşti. Birbirinden değerli konuşmacılar ve gerek Global gerekse Türkiye’nin önde gelen markalarının sunum notlarını aşağıda paylaşıyor olacağım ancak öncesinden birkaç istatistiğe yer vermek istiyorum.

  • Üniversite eğitiminden bazı istatistikler:

Üniversite öğrencilerinin Türkiye'deki istatistikleri

The World Bank verilerine göre Türkiye yaklaşık 80 milyon nüfusa sahip bir ülke. YÖK istatistiklerinde 2016-2017 yılları arasında toplamda 7 milyon 198 bin 987 üniversite öğrencisi olduğunu paylaşmıştı. Mayıs 2017 itibari ile yükseköğretim mezunu olan 1 milyon 134 bin üniversiteli işsiz kaldı. Yani üniversite öğrencisi sayısından yaklaşık yüzde 16’sı herhangi bir yerde çalışmıyor.

  • Kariyer ve işgücünden bazı istatistikler:

İş dünyasındaki istatistikler

Kariyer.net’te İstihdam Endeksinde paylaşılan verilerine göre; Şubat 2018 itibari ile CV sayısı 25 milyon 758 bin 212’ye ulaşırken, ay içerisinde toplamda 19 bin 184 yeni iş ilanı yayınlandı. Son zamanlarda iş ilanı alanında epey öne çıkan olan LinkedIn, Temmuz 2017 tarihinde aktif olan 10 milyon iş ilanı sayısına ulaşırken, son 2 yılda iş verenler ve adaylar arasındaki etkileşim yüzde 40 kadar arttı.

  • İstatistikleri baz alarak ulaştığım sonuç:

Üniversite adayları iş bulabilecekleri ümidiyle mezun olduktan sonra işsiz kalıyorlar ve bu sayı oldukça ciddi. Ortada yanlış kurgulanan bir şey var ve bu yıllardır devam ediyor. 2010 yılından bu yana yaklaşık 85 yeni üniversite açılmasına rağmen işsizlik devam etti. Yeni üniversiteler ise genellikle öğrencilerin en çok tercih edittiği bölümlerden oluşuyor. İşte asıl yanlış kurgu bence bundan ibaret. Eğer üniversiteler işgücü ihtiyacına ve dünyanın ekonomi durumuna göre bölümler açmış olsalardı, kariyer.net veya benzer web sitelerindeki iş ilanlarında daha başarılı oranlar çıkardı ve işsiz kişi sayısı azalırdı. Kısaca demek istediğim; bölüme cevap vermektense, asıl mesleğe cevap verebilmek daha fazla başarı getirir.

Ben çok konuştum. Şimdi sizi fark yaratan 15.MEC Business Seminar etkinliğinin sunumlarından aldığım notlarla baş başa bırakıyorum.

2 Mart: Etkinlik Notları

Hakan Alp

Genel Müdür Yardımcısı – QNB Finansbank

  • Başarı herkesi mutlu eder ancak, mutlu olmak için başarı peşinde koşuyorsanız sonucunda mutsuz olursunuz.
  • Eğer nedeniniz varsa, hayalleriniz peşinden çok daha rahat gidersiniz. Nedeniniz varsa, kendinize anlatmanız ve kendinizi tanımanız daha da kolaylaşır.
  • Dünyada eğitim sistemi son 200 yıldır hiç değişmedi. Hala okula gidiliyor, hala sıralara oturulur ve hala kara tahtada yazılıyor. En ileri sistem olarak kabul edilen Finlandya’da bile durum böyle.
  • Erasmus, MBA vb. diplomalarının bulunması yeterli değil, onların size kattığı şeyi hayatınıza gösterebilmeniz gerekiyor. Cebinize koyduğunuz değerleri kendi yaşamınıza yansıttığınız göstermenizle alakalı.
  • 5 yıl sonra yabancı dil bilmemize gerek kalmayacak. Google AI tüm dilleri tamamen öğrenip artık teknoloji sayesinde çeviri işi halledilecek.
  • Bir araştırmaya göre, “Blockchain” teknolojisi kullanarak Amerika’daki finans kurumları 5-10 yıl içinde 25 milyar dolar tasarruf edecek.
  • Facebook 2017 yılında, 14-18 yaş arası Y kuşağının yüzde 50’sini kaybetti. Ancak bunun karşılığında 45-55 yaş arası X kuşağından ciddi bir kazanım elde etti.
  • Yakında Instagram değişecek ve Y nesli tarafından sevilmeyecek. X neslini hedefleyecek şekilde Pazarlama politikası uygulamaya başlayacak.
  • Yaratıcı beyinler, açık zihinler kendi geleceğini inşa edebilecekler. Zihninizi açık tutmakta vazgeçmeyin, kendinize güveninizi asla törpülemeyin ve fikirlerinizin arkasında durmaya devam edin.

Cem Uçarlar

Partner – Ernst & Young

  • Pek çok banka 2001 yılında battı – bankacılık krizi yaşandı. Batmasının sebepleri ise denetim eksikleriydi. O dönemde regülatörlerin yeterince işin içerisinde olmamasıydı.
  • Denetim ve benzer eksiklikler ciddi sonuçlar doğurabilir; ülkenin ekonomisine, yatırımcıların yanlış yönlenmesine gibi sebeplere yol açabiliyor.
  • Denetçiler muhasebeci değildir ama muhasebeyi iyi bilirler. Denetim, şüphelenmek, sorgulamak, anlamak ve öğrenme işidir.
  • Bir mesleği yapmak istiyorsanız çalışanlardan dinleyin, şirketlerle iletişim kurun, internetteki kaynaklardan faydalanın.
  • E&Y kariyer yolculuğu hızlı ilerliyor, 13-15 yılda şirketin ortağı olabiliyorsunuz. Elbette çok çalışmak ve mutlak başarı getirmek olmazsa olmaz.

3 Mart: Etkinlik Notları

Işıl Akdemir Evlioğlu

CEO – Garanti Ödeme Sistemleri

  • Müşterilerinin her zaman bir deneyimi var. İyi, kötü veya nötr da olabilir.
  • Biz her ne kadar iyi işler yaptığımızı zannetsek de, müşterilerinin algısında aslında çok daha kötü görünebilir.
  • Değişen önemli bir müşteri deneyimi olarak artık kişiselleştirilmiş veriler büyük bir önem kazandı. Aynı şekilde eskiden alışveriş sadece mağazalardan belirli saatlerde yapılabiliyorken, şimdi istenildiği saatte e-ticaret sayesinde alışveriş yapma imkanı bulunuyor.
  • Amerika’da ilk kredi kartı çıkış tarihi 1920 yıllara dayanıyor. Türkiye’de bu işin yükseldiği zaman 2000 yılında Garanti ile doğdu. Dünyada ilk defa çipli, plastik, anında indirim, puan ve taksit veren kredi kartı Türkiye’den Garanti bankasına aitti.
  • Yeni nesil dijital kullanıcılar internetten alışveriş yapmaya kaçınmıyor. Ancak, 40 yaş ve üstündeki çoğu yeni dijital kullanıcılar internette kart bilgilerini paylaşmamak için alışveriş yapmaz.

4 Mart: Etkinlik Notları

Ekonomiye Yön Veren İş Dünyasındaki Kadınlar Paneli

Feride Düzduran Gündüz – Turkcell
Nevin Erdem Ermiş – Kariyer.net

  • Kariyer.net’in şu an yaklaşık 450 çalışanı var. Çalışanların yüzde 66’sı kadınlardan oluşuyor. Yönetim kademesindeki oran da oldukça yüksek.
  • Kariyer.net veri tabanında 25 milyon aday var. Adayların yüzde 48’i kadın.
  • Turkcell grubunun bir çok şirketi bulunuyor; Super Online, İnteltek Dünya Şans Oyunları Pazarı, Global Bilgi Çağrı Merkezi, Global Tower, Ukrayna’da Lifecell, Kuzey Kıbrıs’ta KKTCELL ve tüm şirketler olarak bakıldığında yaklaşık 35 bine yakın çalışanı bulunuyor.
  • Turkcell ve yurtdışı tüm şirketleri olmak üzere kadın oranı yüzde 50’ye yakın. Global Bilgi’de 15 bin çalışan içerisinden yüzde 60-65’i kadın.
  • Kariyer.net’te mühendislik pozisyonlarına iş başvurusu yapan kadınların oranı 2013’te yüzde 23’tü, 2017’de ise yüzde 26’ya yükseldi.
  • Turkcell’de son 5 yılda satıştan insan kaynaklarına, pazarlamaya ve diğer tüm teknik bölümlerden mezunların sayısı arttı. Analitik yetenekleri, iletişim becerisi ve dijital düşünce yapısı kuvvetli mezunlar daha çok istihdam etmeye başlandı.
  • Projesi olan kadınları destekleyen bir Turkcell kuruluşu olarak Geleceği Yazan Kadınlar; okuyor olmasına gerek olmadan, mentörlük, bir takım teknik eğitimler,
  • Projesi olan kadınların, projelerini hayata geçirmek üzere kurulan Geleceği Yazan Kadınlar desteklemek amacıyla bir çok yönden avantaj sağlıyor. Okuyor olmasına gerek olmadan, ev hanımlarına dahi programlama dili eğitimi ve mentörlük sağlayan bir Turkcell kuruluşudur.
  • Geleceği Yazan Kadınlar 2017 yarışmasında finale kalan 100 kadını Turkcell bünyesinde Testçi olarak istihdam edildi. BiP, Fizy, Yaani ve daha birçok uygulamaların testlerini gerçekleştiriyorlar.
  • Turkcell’de 3 yıldır uygulanan Genç Yetenek Programında her yıl 250-300 kişi tam zamanlı olarak kadroya alınıyor. Gelişim yönünden birçok fırsatı olmasıyla birlikte, en iyi 3-4 tane projeyi gerçekleştiren ekiplere Silikon Vadisi’nde birkaç hafta geçirme fırsatı sağlanıyor. Aynı zamanda Huawei, Ericsson, Nokia gibi iş ortaklarıyla genç yetenekleri birkaç hafta misafir edilebiliyor.
  • Yeni jenerasyonda CV diye bir şey olmadığı için Kariyer.net’te adaylara video ile kendilerini tanıtabilecekleri SelVi isimli bir ortam sunduk.
  • Sizi siz yapan özelliklerinizi mutlaka CV’nizde yer vermeniz gerekiyor. Yapacağınız bir resim veya yazacağınız bir şiir olabilir. Kendinizi nasıl tanımlayabiliyorsanız o şekilde hazırlayın.
  • Başarıdan öte, başarısızlıklar da çok önemlidir. Önemli olan o başarısızlıktan ne öğrendiğinizdir. Farkındalığınız, algılarınız çok yüksek olması gerekiyor.
  • Türkiye’nin geçmişiyle kıyaslandığında kadın CEO’larda iyi bir gelişim gösterilen noktadayız. Kadın yönetici oranının geçen 10 yıla göre baktığımızda yükselen bir trend olduğunu görüyoruz. (İlgili resmi veriler: Türkiye İstatistiklerle Kadın, 2017)

İhsan Karagöz

Türkiye Genel Müdürü – Mondelēz International

  • Mondelez International, dünyanın en büyük atıştırmalık şirketi olmasıyla birlikte yüzde 100 hisse değeri tam 64 milyar dolar olan bir şirket.
  • Mondelez’in Türkiye’de yaklaşık 700 milyon TL civarında bir cirosu var. Cironun yarısı sakız ürünlerinden elde ediliyor.
  • Mondelez International’ın 1200 tane çalışanı var; 800 tanesi mavi yakalı (bedensel gücüyle çalışan fabrika işçisi), 400 tanesi beyaz yakalı (zihin gücüyle masa başı çalışan).
  • Mondelez’in bilinmesinin sebebi 5 yıllık bir kuruluş olduğundan kaynaklanıyor. Türkiye’de aslında 1993 yılından beri Kraft Foods adı altında faaliyetlerini sürdürüyor. 2012 yılında ise temel gıda ürünlerini kategorize edebilmek için yeni bir şirket kurarak “Mondelēz” adında atıştırmalıklar şirketi olarak yapmaya karar verildi.
  • Mondelez’de yazın staj alımları başlıyor. İş başvurularına ve detaylarına resmi web siteden, kariyer.net’ten veya IK departmanında olan kişileriyle LinkedIn üzerinden iletişim kurarak ulaşabilirsiniz.
  • Türkiye’de kadın CEO aslında az değil; General Electric – Canan Özsoy, IBM – Defne Tozan, HP – Filiz Akdede, Baxter – Mine Öztürk, Citibank – Serra Soydanbay ve daha bir çok büyük şirkette çalışan kadın yöneticileri bulunuyor.
  • Türkiye’de Route-to-Market (Pazara giden yol) stratejinizi doğru kurarsanız, ürünlerinizi tüketiciye doğru kanaldan doğru miktarda ulaşmasını sağlarsanız mutlaka kazanırsınız. Herhangi bir işte kazanmak istiyorsanız (özellikle satış pazarlama alanında) şirketinizin mutlaka Route-to-Market stratejisi doğru kurgulamanız gerekiyor.
  • Tek doğru diye bir şey yoktur, önemli olan duruma göre şekil değiştirebilme yeteneğiniz olması. Mümkün olduğunda çevik olmaya, durumu iyi anlayıp o durumun getireceği faydaları elde etmeye çalışılmalı.
  • Kağıt üzerinden şirket seçmeyin. Seçtiğiniz şirketi mutlaka orada çalışan birisinden sorup, nasıl olduğunu öğrenin.
  • Hiçbir şirkette o şirket kötü olduğu için ayrılmayın. Daha iyi bir şirkette kariyer fırsatı var diye ayrılır.

Alper Almelek

CEO, Girişimci, Besteci, Yazar

  • Yüzde 100’lük bir iletişimde sözcüklerin rolü yüzde 7, vücut dili yüzde 55, ses tonu ise yüzde 38’dir. Nasıl söylediğinizden öte, vücut dili ve hangi ses tonu ile söylediğiniz önemlidir. İnandırıcı olabilmek için en olmazsa olmaz ses tonudur.
Karizmanın formülü - Karizmatik Liderlik

Formül: Alper Almelek | Görsel: Picardes | Çalışma: Karizmanın Formülü

  • Liderlik, takipçiler üzerinde yaratılan ilişkidir. Oxford Business Üniversitesinde ilk dersinde ve dünyanın bir çok iş okulunda gösterilen video Liderlik tanımlamasına birebir örnektir.

  • Birkaç defa 5-10 veya dilediğiniz dakika kadar gözlerinizi kapatarak kendi nefesinizi dinlemeniz, ayağınızdaki baş parmaklarınızı hissetmeniz ve arka plandaki sesleri dinlemeniz ardından daha iyi odaklanmanıza yardımcı olacaktır. Egzersizi uygulamanız ardından biriyle diyalog kurduğunuzu fark edeceksiniz.
  • Karizma görünmenin için bir özelliği olarak, etrafta dikkatinizi dağıtabilecek her ne varsa ardına bırakıp diyalog halinde olduğunuz insana odaklanmanız çok önemlidir. Eğer odaklanamazsanız, beyniniz hiçbir işe yaramıyor.
  • Harvard Üniversitesinde yapılan bilim deneyine göre eğer derin bir nefes alıp göğüsünüzü yukarı çekerseniz, gireceğiniz her ne kadar kötü bir toplantı olursa olsun, beyninizde kimyasal reaksiyonlar oluşacağından ve yukarıdan aşağıya güven aşılayacağınızdan dolayı o toplantı çok daha olumlu geçecektir.
  • Karşınızdaki insanı inandırarak överseniz, kendisinden 1-0 önde olmakla birlikte – istediğiniz şeyi yaptırabilirsiniz. Sigmund Freud der ki; “Eğer bir insan bana saldırırsa ve benden daha güçlüyse en azından çaresizliğimle iki elimle kendimi korurum. Ancak, eğer o kişi beni överse tamamıyla savunmasız olurum.”

Sonuç ve Teşekkür

Başta tüm Bilkent Üniversitesi topluluğun böylesine güzel bir etkinliği düzenlediği için tebrik ediyorum. Harikulade bir yerde düzenlenen etkinliğinin cömert konuşmacılarına kattıklarından ötürü teşekkür ediyorum. Tanıştığım ve tanışamadığım herkese kariyerinde bol şans dileyerek, yeni bir MBS etkinliğinde buluşmayı sabırsızlıkla bekliyorum.